skip to main content

Eigenlijk zou de vloer van de keuken vandaag gefreesd worden, maar de vakmannen komen niet. Te warm. De hitte is het gesprek van de dag in Nederland, al hebben de mensen achter Circus Odesa heel andere dingen te bespreken. Over een paar weken opent de ontmoetingsplek in de Kapel (onderdeel van monumentale gebouwen Kapel & Convict) in het Beatrixpark namelijk zijn deuren. Op de begane grond komt een horecazaak, mét Oekraïense keuken. Mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt kunnen er werkervaring opdoen. Op de eerste verdieping is plaats voor tal van activiteiten, zoals yogalessen, workshops en exposities.

Kneitergoeie koffie

Buiten strijkt een voorbijganger neer op een van de oranje klapstoeltjes. De opening mag dan nog niet officieel zijn, er is al wel koffie (to go) te krijgen. ‘Kneitergoeie koffie’, benadrukt Julius Zuijdendorp, werkzaam bij de Regenboog Groep. De organisatie is verantwoordelijk voor de zo’n 150 jonge, Oekraïense vluchtelingen die sinds zomer 2025 in het naastgelegen Convict worden opgevangen. ‘Eind 2025 raakten we in gesprek met de gemeente over de Kapel. We wilden hier graag een werk- en ontmoetingsplek creëren voor de Oekraïners en andere mensen uit de omgeving.’

Van paters naar krakers

Hoe trek je de kantoortijgers van Zuidas naar een sociaalmaatschappelijk initiatief als Circus Odesa? Met die ‘kneitergoeie koffie’, dus. ‘Daarvoor lopen mensen graag een stukje verder, begrepen we na een korte rondvraag’, zegt Zuijdendorp. Maar ook zonder goede koffie is de Kapel een omwandelingetje waard. Het gebouw uit 1957 is met zijn ronde vorm een bijzonder staaltje architectuur in Zuidas. Het complex Kapel & Convict deed in eerste instantie dienst als klooster, kapel en priesteropleiding. Eind jaren negentig vertrokken de laatste paters; er kwamen krakers voor in de plaats. Daarmee verdwenen ook veel kostbaarheden uit het gebouw, zoals preekstoelen, marmeren altaren en koperen leidingen. Van 2007 tot 2021 huisde restaurant As in het pand.

Ruimte met verhaal

Zuijdendorp wijst naar de verhoogde nissen aan de zijkant van de benedenruimte. ‘Daar stonden de altaren, maar daar zie je dus niets meer van.’ In de nisjes moeten nu verschillende winkeltjes komen. ‘Denk aan een kapper of aan een kleine supermarkt.’ Hij leidt de weg naar boven, via een breed trappenhuis. Naar rechts, korte gang door en je bent er: een enorme, ronde ruimte met een metershoog plafond – menig mond zal openvallen van verbazing. Dat dit bestáát op loopafstand van de drukke Zuidas. ‘Het is een ruimte met een verhaal’, zegt Zuijdendorp. ‘Je komt binnen en bent meteen ergens anders.’

Russische fotograaf

De etage kan gehuurd worden voor van alles en nog wat. ‘Het is bijvoorbeeld een originele plek voor een heidag met je kantoorgenoten, maar je kunt hier ook prima met een koor repeteren’, zegt Zuijdendorp. Op dit moment wordt de ruimte al gebruikt voor klankschaalsessies, yogalessen en ecstatic dancing. Ook was onlangs een foto-expositie te zien van de fotograaf Pavel Mikhailovskii. ‘Deze Russische fotograaf, een fel tegenstander van het regime in zijn thuisland, woont inmiddels in Nederland en liep toevallig langs de Kapel. Een van onze medewerkers vertelde hem over Circus Odesa en wat het moest worden – hij vond het meteen een goede plek voor een expositie.’ In zijn zwart-witfoto’s van gebouwen en voorwerpen komen veel ronde vormen terug. ‘Wat ook weer heel goed bij deze ruimte past. Soms vallen dingen toevallig goed samen.’

Geen dubbel S

Inmiddels staat het ronde logo van Circus Odesa al op de buitenmuur, met een hoofdrol voor de Oekraïense vlagkleuren blauw en geel. ‘Odesa wordt inderdaad geschreven met één S, anders is het volgens de Russische spelling’, vertelt Zuijdendorp. ‘Dat ligt uiteraard nogal gevoelig.’ Overigens, Circus Odesa bestaat echt in die stad aan de Zwarte Zee. In het prachtige, historische gebouw (1894) passen zo’n 2300 toeschouwers. Ondanks de Russische aanvallen op de stad, is het nog altijd open voor bezoekers.

Kom langs

Buiten zijn ondertussen meer parkgangers neergestreken op de klapstoeltjes. Zij zijn blij dat het gebouw na jaren leegstand weer toegankelijk is, weet Zuijdendorp. ‘Er gebeurt weer wat.’ Staan de klapstoelen nu nog in het ongemaaide gras, over een paar weken staat hier een echt terras. ‘Er komt ook een speelplek voor kinderen en een jeu de boules-baan.’ Circus Odesa gaat open in delen: tot eind augustus 2026 kan men alvast binnen (en op het terras) koffiedrinken, in september gaat de keuken in bedrijf en in oktober is de officiële opening. Zuijdendorp raadt aan gewoon nu al langs te komen. ‘De ontwikkeling gaat heel snel. Wat er eerst niet was, is er twee weken later ineens wel, zoals de foto-tentoonstelling.’ En die kneitergoeie koffie, natuurlijk.

L. Roos

Mooi nieuws!

Katarina Nikolic | Zuidas

Dank L. Roos!!