Schinkelbrug krijgt state-of-the-art stalen val

De nieuwe beweegbare brugdelen worden allemaal door Solidd Steel Structures in Friesland gebouwd, vier in totaal. Ze worden onderdeel van een zogeheten basculebrug, dat is hetzelfde type brug als de bestaande vijf bruggen. Maar dat betekent volgens technisch manager Joop van der Velden van Zuidasdok niet dat we simpelweg kopiëren-en-plakken: ‘Rijkswaterstaat heeft in totaal zo’n 160 beweegbare bruggen in beheer. Al die kennis en ervaring stoppen we nu in deze nieuwe Schinkelbruggen – en meer.’

De dekplaat wordt aan de onderkant verstevigd door stalen profielen die kruislings, in een raster, op elkaar gelast zijn. Het gaat om drieëndertig ‘troggen’ in de lengterichting, met dwars daaroverheen vijf dwarsdragers, ‘kammen’ genoemd. Van der Velden: ‘Alleen al voor de bevestiging van de troggen is het laswerk bij elkaar opgeteld zo’n kilometer lang. Dat komt doordat we soms wel drie of vier lagen over elkaar heen lassen – nog zo’n voorbeeld van de nieuwe, strengere normen die we hanteren bij de Schinkelbrug.’

Als de brug helemaal dicht is voor het wegverkeer, dan zijn de brugklep en het contragewicht volledig in balans. Om de klep in beweging te krijgen, heeft het mechanisme een zetje nodig. Dat komt van een elektromotor in de basculekelder (de ruimte waarin het basculemechanisme is weggewerkt) die een zogenaamd panamawiel in beweging zet. Dat drie meter hoge wiel is vervolgens via een stang aan de brugklep bevestigd en duwt de brug omhoog. Een interessant systeem, volgens Van der Velden: ‘Het wiel is niet helemaal rond. Daardoor is de beginsnelheid laag, maar is er veel energie beschikbaar om de boel in beweging te krijgen. Daarna doet het contragewicht zijn werk, totdat de brugklep weer op het panamawiel afremt aan het einde van de cyclus.’

Onze Friese staalbouwer levert alle onderdelen voor de basculebrug: het val, de as, de ballastkisten en de aandrijving met panamawiel. Dat staalwerk ligt eigenlijk nooit ergens ‘op de plank’, maar is volgens Van der Velden maatwerk dat per brug kan verschillen. ‘Daarom zijn sommige onderdelen al in de zomer van 2024 besteld, terwijl we ze pas in 2027 gaan plaatsen. De panamawielen komen ook nog eens van ver, die worden in Frankrijk gebouwd.’ Niet in Panama? Van der Velden lacht: ‘Alleen de naam komt daar vandaan. Dit type aandrijving is namelijk voor het eerst toegepast in het Panamakanaal.’

Het eerste val (voor brug 9) wordt rond mei 2026 in zijn geheel van Friesland naar de Schinkelbrug vervoerd. Dat wordt volgens Van der Velden nog een spectaculair gezicht: ‘Het val alleen al is te groot om over de weg te worden vervoerd. Dus komt de staalbouwer met de boot.’