Kom er maar eens om in de dichtbebouwde Zuidas: groen, water en ruimte om te wandelen en te spelen. Toch is het De Wit en zijn team gelukt om al die elementen te verwerken in het ontwerp voor de openbare ruimte van woonbuurt Ravel. Dat vroeg om opvallende keuzes, zoals het weren van auto’s tussen de woon- en kantoorgebouwen. De Wit: ‘We willen met veel groen en water een omgeving creëren waar je graag verblijft, wandelt en speelt, en die is toegerust op een veranderend klimaat.’
Gelukkige mensen
Verschillende internationale studies wijzen uit dat mensen meer bewegen en zich gelukkiger voelen met groen in de buurt. ‘De roep om meer groen wordt in de stad steeds luider’, zegt De Wit. De ervaring met eerder opgeleverde buurten, zoals Gershwin in het hart van Zuidas, kwam daarbij goed van pas. ‘Dat is een stenige buurt, ontworpen in een tijd waarin nog veel ruimte gereserveerd werd voor auto’s. Maar de hoeveelheid verkeer bleek daar erg mee te vallen, terwijl die kostbare ruimte niet meer voor iets anders kon worden gebruikt. Dat doen we in Ravel helemaal anders.’
Groen, maar dan anders
Ravel wordt misschien wel de groenste buurt van Zuidas. Geen autostraat, maar wandelpaden leiden door een parkachtige omgeving naar de gebouwen in de buurt. Zoals woon/werkcomplex The Harmony aan de Beethovenstraat, en de centraal gelegen woontorens Ravelly en Tic-Tac-Toe. ‘We kiezen voor een mix van exotische en inheemse beplanting en bomen, als het ware organisch over de buurt verspreid’, legt De Wit uit. ‘Ook dat deden we in het verleden anders, met meerdere bomen van één boomsoort keurig op een rij. Ravel geeft zo veel meer de beleving van een park, wat de sociale cohesie en de verbintenis met de plek versterkt.’
Vrije ondergrond
Ravel wordt niet alleen autovrij, ook in de ondergrond ontbreekt het een en ander. Om ruimte te maken voor alle bomen is besloten om kabels en leidingen om de buurt heen te leggen in plaats van onder de parkachtige openbare ruimte. De Wit: ‘Zo hoeft de grond niet om de paar jaar opengemaakt te worden voor onderhoud door bijvoorbeeld nutsbedrijven. Dat is veel beter voor de boomwortels en de rest van het groen.’
Water
Naast groen is water een belangrijk element in de woonbuurt, die aan de zuidkant wordt begrensd door de De Boelegracht. De toekomstige ‘zachte’ oever nodigt uit om bij lekker weer een kleedje neer te leggen en een boek te lezen, of te gaan picknicken. ‘Die oever wordt echt een verblijfsplek, met zelfs een vlonder boven het water waar de kinderen van de Kindercampus Zuidas in de pauze kunnen chillen. Zo wordt de gracht echt een onderdeel van de buurt’, legt De Wit uit.
Klimaatadaptatie
Water en groen zorgen dus voor beleving en bieden bovendien ruimte voor insecten en andere dieren. Maar ook met het oog op de toekomst zijn ze van belang, volgens De Wit: ‘Het groen langs de wandelpaden fungeert op sommige plekken als een watervertragende groenstrook: een zogenoemde ‘wadi’. Die zorgt voor verkoeling en voorkomt een overbelast riool.’ Niet onbelangrijk in een veranderend klimaat met steeds hogere temperaturen en extremere neerslag.
Park en stad
Aan de noordkant van de buurt ligt de nieuwe Maurice Ravellaan. Daar gaat de omgeving over van park naar stad, met een voetgangerspad langs de Ravelgracht, een vrijliggend fietspad en tweerichtingsverkeer voor auto’s. De Wit: ‘Zo wordt Ravel onderdeel van een groter netwerk, en kun je in de toekomst vanuit Amsterdam Zuidoost door de Ravellaan en de Beethovenstraat naar station Amsterdam Zuid fietsen. En vanuit Buitenveldert wandel je zo via Ravel naar het Beatrixpark. Het wordt zeker geen geïsoleerde, op zichzelf staande woonbuurt. Ravel wordt echt onderdeel van de stad.’
‘Servicestrook’ in Maurice Ravellaan
Een woonbuurt kan niet zonder vuilcontainers, parkeerplekken voor fietsers en mindervaliden, en laad- en losplekken. Daarvoor wordt in de Maurice Ravellaan, aan de noordkant van de woonbuurt, parallel aan de rijbaan een zogeheten ‘servicestrook’ ingericht .
Planning
De oplevering van de openbare ruimte van woonbuurt Ravel houdt min of meer gelijk tred met de oplevering van de woon-, kantoor- en schoolgebouwen. In 2026 is de openbare ruimte rond de nieuwe Kindercampus Zuidas en woontoren Ravelly aan de beurt. In 2027 volgt Tic-Tac-Toe en in 2028 wordt de omgeving rond woon/werkcomplex The Harmony aangelegd.
Artikel delen:
Geef uw mening
Of neem bij vragen contact met ons opMooie plannen dat dient gezegd. Maar zoals met bijna alle nieuwe plannen vliegen in de presentatie fase de mooie impressies je om de oren om het product maar zo goed mogelijk te kunnen verkopen. Het uiteindelijke resultaat stelt echter vaak teleur. Bomen worden boompjes en het op de impressies rijkelijke groen wordt uiteindelijk slechts een plantje hier en daar. Ik hoop dan ook dat het eindresultaat dit keer wel van een vergelijkbaar niveau zal zijn.
Mooie plannen, ik hoop dat het zo wordt als jullie hier beschrijven! Een klein dingetje: jullie beschrijven een vlonder voor de kinderen van de kindercampus. Heeft iedereen daar z'n zwemdiploma? Het zweet breekt me uit als ik in een speelpauze naast een gracht op 30 kinderen zou moeten letten die niet kunnen zwemmen..
Dag Laurens, we hebben jouw opmerking voorgelegd aan hoofdontwerper Joost de Wit. Hij zegt daarover het volgende: ‘Het vlonder is natuurlijk voor iedereen. Maar het is vooral bedacht als een plek voor buurtbewoners om bij mooie dagen over het water te kijken - het water wordt in de toekomst nog verder oostwaarts doorgetrokken. De kinderen van de onderbouw van de Kindercampus Zuidas hebben hun eigen speelgelegenheid pal naast de school, en voor de bovenbouw wordt later het buurtplein met speelaanleidingen en een trapveld ingericht.’
Ik vind het in theorie allemaal prachtig klinken: autoluw, parkachtige omgeving, etc. Ik vraag me alleen af hoe het qua sociale controle in de praktijk gaat zijn. Helemaal als er 's avonds geen kip op straat loopt door gebrek aan horeca en winkels en er verder geen doorgaand verkeer is? Op tal van locaties in de stad zijn parken en plantsoenen het toneel van ongure types die zich ophouden en voor overlast en onveilige situaties zorgen. Hoe gaat men ervoor zorgen dat deze problematiek hier ook niet gaat spelen?
Beste Saski, om te beginnen bedankt voor het uitvragen en de reactie. Laten we hopen dat het in de praktijk goed uitpakt.
Beste Tim, Jouw vraag heb ik voorgelegd aan onze hoofdontwerper Joost de Wit. Hij zegt hierover het volgende. In het ontwerp van de openbare ruimte wordt rekening gehouden met de sociale veiligheid. Door een combinatie van zichtlijnen, een goed beplantingsplan en goede verlichting ontwerpen we een buurt inclusief de openbare ruimte die niet alleen veilig aanvoelt, maar ook veiliger is. Hierbij wordt bijvoorbeeld bij de beplanting gekozen voor bomen en heesters die zo min mogelijk zorgen voor dichte begroeiing op ooghoogte, wat zorgt voor transparantie. Bij de verlichting zorgen we voor een open en goed verlichte ruimte. Je zichtbaar voelen en actief deelnemen aan het leven in de buurt bevordert de sociale controle en daarmee de veiligheid.
Beste Tim, Ik heb je vraag intern uitgezet. Veel collega’s zijn echter vrij. Ik kom er op terug.
De hoek Boelelaan / Beethovenstraat zou perfect zijn geweest voor een terras, het begin van een stadstraat in noordelijke richting, een idee waar Stadsdeel Zuid al 30 jaar over praat. Het is weer niet gebeurd, zal komen door onze cultuur. Amsterdammers zijn geen Parijzenaars, jammer.