Hoe verplaats je 830.000 kuub grond voor de A10-tunnel?

830.000 kuub grond: dat is ongeveer evenveel als 330 olympische zwembaden vol. Zoveel grond komt er vrij bij de bouw van de tunnel voor de A10 Zuid, die start in 2027. Niet in één keer natuurlijk, maar geleidelijk, over een periode van zo’n drie jaar tijd. We willen die grond uiteraard zo efficiënt mogelijk afvoeren, zonder al te veel hinder voor de omgeving en voor de bouw. ‘Er zijn twee manieren die we in de ontwerpfase van de tunnel onderzoeken: de grond wegpompen via een stelsel van ondergrondse pijpleidingen, of de grond afvoeren met vrachtwagens. Beide hebben voor- en nadelen’, vertelt Ton van der Steen, projectleider bij aannemer VolkerWessels.

Het zogenaamde ‘hydraulisch verpompen’ van de vrijgekomen grond voor de tunnelbouw is inmiddels uitvoerig onderzocht, zegt Van der Steen. Dit is een methode waarbij je water aanvoert via een leiding, waarna je dat water vermengt met de grond. Er ontstaat een soort modder die je vervolgens via een andere leiding weer wegpompt. ‘Logistiek is dat natuurlijk een prachtige oplossing waarbij je de hinder op het weggennet en de bouwplaats beperkt. Maar er zitten ook haken en ogen aan. Zo hebben we onderzocht of we de grond naar De Nieuwe Meer kunnen pompen. Dat betekent dat we leidingen zouden moeten aanleggen over een groot gebied en voor de duur van enkele jaren. We komen dan in de knel met andere Zuidasdok-projecten, denk bijvoorbeeld aan de uitbreiding van de Schinkelbrug en de verbreding van de A10-Zuid.’

Het afvoeren van de grond per vrachtwagen lijkt dan ook een meer realistische optie. ‘In tegenstelling tot afvoer per schip, ben je met vrachtwagens een stuk flexibeler’, zegt Van der Steen daarover. ‘Een boot kan niet even een andere kant op varen, een vrachtwagen kan wel een andere route nemen. Opschalen is makkelijker indien nodig, en daarnaast is het financieel aantrekkelijker dan het hydraulisch verpompen. Natuurlijk zijn er ook nadelen, want vergis je niet: om 830.000 kuub grond te verplaatsen heb je al gauw 55.000 vrachtwagens nodig. Die vrachtwagens moeten allemaal over de weg.’

Tot zover het transport, rest de vraag wat er met al die vrijgekomen grond gaat gebeuren. Het plan is nu om een deel ervan – indien schoon – te gebruiken voor de aanleg van het laatste eiland van IJburg: Buiteneiland. Dit eiland wordt ongeveer zo groot als het Vondelpark, met ruimte voor sport, natuur en recreatie en is waarschijnlijk ergens tussen 2045 en 2050 klaar. Van der Steen: ‘Er is inmiddels een ringdijk rondom het toekomstige eiland aangelegd, maar er is nog grond nodig om het water daarbinnen te dempen en het eiland op te hogen. Het zou natuurlijk heel mooi zijn om de vrijgekomen tunnelgrond circulair in te kunnen zetten.’