Verbrede A10 Zuid komt op een reusachtig paalmatras

Deze maand ging de eerste van zo’n 3500 palen de grond in langs de A10 Zuid. Lengte van een paal? 17,5 meter. Lengte van alle palen samen? Zo’n 60 kilometer, ofwel twee keer de ring van Amsterdam rond. Het is zeker geen standaardconstructie, het paalmatras dat bouwcombinatie TriAX (Besix, Dura Vermeer en Heijmans) aan weerszijden van de A10 Zuid bouwt, ter hoogte van knooppunt De Nieuwe Meer. Bovenop de palen komt een heus ‘matras’ te liggen van geotextiel (lappen kunststof) met daartussen een zandlaag van een meter dik. Het paalmatras vormt zo een stevige fundering, vergelijkbaar met een betonnen plaat. Die fundering is weer nodig voor de nieuwe rijstroken van de A10 Zuid, die we hier bovenop bouwen.

Simpelweg zand aanbrengen en daar vervolgens een nieuw stuk snelweg op bouwen, dat gaat in dit gebied niet. We hebben te maken met de slappe Amsterdamse ondergrond, die bestaat uit klei- en veenlagen. Bij het ophogen ervan kunnen grote verzakkingen (zettingen) optreden: zo kan een zandlaag van 2 meter binnen enkele maanden zomaar twintig centimeter inklinken. Dus koos TriAX voor het innovatieve paalmatras: de palen van 17,5 gaan dwars door de slappe grondlagen heen, zo naar de stevige tweede zandlaag. En er speelt nog iets mee: ruimte. Die is er amper, tussen de A10 Zuid en bestaande gebouwen als Tripolis-Park en Infinity. Plek om glooiende taluds aan te brengen, zoals bij de aanleg van de oorspronkelijke A10, is er niet.

Kort gezegd gebeurt het vernagelen van de grond door in stroken over de lengte van boven naar beneden steeds een laag af te graven. Om te kunnen afgraven boorden we eerst ankers, ook wel nagels genaamd. Vandaar dus de term vernagelde grond. Wanneer de overtollige grond over een strook is afgegraven, volgt het verstevigen van de grondlaag erachter door middel van spuitbeton. Zodra dat is uitgehard, heb je een grondkering. Zo kun je weer verder met de strook hieronder, totdat je op maaiveldniveau (ofwel beneden) bent.

Zodra de palen voor het paalmatras in de grond zitten, worden ze afgedekt met betonnen tegels van 1 bij 1 meter en zo’n veertig centimeter dik. Vergis je niet – deze zogenaamde paaldeksels wegen al gauw een ton per stuk. Alle palen zitten naar verwachting in het najaar 2025 in de grond. Hier bovenop wordt geotextiel uitgerold, waarop een meter zand komt te liggen. Vervolgens wordt het doek weer teruggeslagen, waardoor een soort pakket (ofwel matras) ontstaat. Om het matras te bouwen is in totaal zo’n 450.000 m2 aan geotextiel nodig. Ter vergelijking: dat is 54 keer het veld van de Johan Cruijff ArenA. Hier bovenop komt weer een laag granulaat. Wanneer de wegverbreding klaar is, ligt er een wegfundering die gegarandeerd stabiel blijft.