Wie voor de nieuwe Brittenpassage staat, kan het zich amper voorstellen. Waar zich nu een reizigerspassage bevindt, keek je amper drie jaar geleden nog tegen een talud aan. In de jaren daarvoor bouwden we aan het dak, maar dat speelde zich grotendeels af buiten blikveld. Vijf jaar lang bouwden we aan de zeven joekels van dakdelen (van miljoenen kilo’s per stuk), die we gedurende afsluitingen onder de A10 Zuid en de trein- en metrosporen schoven. Daarna bouwden we de boel altijd weer netjes terug, waardoor voor het blote oog lange tijd onzichtbaar bleef wat zich inmiddels ín het talud bevond. Tot september 2023. Die maand begonnen we met het ontgraven van maar liefst 50.000 kuub zand onder de trein-, metrosporen en de A10 Zuid. En zo kwam de Brittenpassage voor het eerst tot leven.
Ondergrondse kathedraal
Het ontgraven had wel wat weg van het uitpakken van een cadeau. Onder de dakdelen ontpopte zich langzaam maar zeker een soort ondergrondse kathedraal. Niet gebouwd uit zuilen en golvende gewelven, maar bestaande uit een ingenieus stelsel van funderingspalen, kolommen en damwanden. Een van de eerste zaken waar we tijdens het graven op stuitten waren de intact gebleven restanten van de vroegere Amstelveenboog, de tunnel waar tot begin 2019 metro- en tramlijn 51 doorheen liep. Met het verdwijnen van de tunnel (ooit gesloopt met het oog op de toekomstige Brittenpassage), verdween ook de rechtstreekse tramverbinding van Amstelveen naar Amsterdam Centraal. Voor veel reizigers was dat best even slikken.
350 palen voor de vloer
Binnen luttele maanden wist Bouwcombinatie Nieuw-Zuid (Mobilis, Boskalis en Van Gelder) de gehele zuidkant van de Brittenpassage zo goed als volledig uit te graven. Dat betekende niet dat de bouwers daarna op hun lauweren konden rusten – er lag al een strak schema voor de stappen daarna. De Brittenpassage had immers een dak, maar nog geen fundering voor de vloer. En zo begonnen we, synchroon met het uitgraven, met het aanbrengen van maar liefst 350 funderingspalen voor de vloer van de Brittenpassage. Die palen gingen zo’n 27 meter de grond in – best een uitdaging, wanneer je je bedenkt dat de ruimte onder het dak maar enkele meters betrof. Daarom boorden we de palen in delen van 5 meter de grond in, waarna we het volgende deel erbovenop lasten, en zo door. En dat 350 keer.
De eerste bezoekers
Natuurlijk wilden we ook het wachten van de buitenwereld belonen. De trouwe fans die vanaf 2019 het schuiven van de dakdelen van bovenaf hadden gevolgd, waren nu de eersten die een kijkje ín de nieuwe passage mochten nemen. Op 11 oktober 2023 was het zo ver. Als allereersten wandelden zij door de 70 meter Brittenpassage, toen vooral nog één grote zandbak.
De doorbraak
Nadat we aan de zuidkant op stoom waren, begonnen we ook met uitgraven van de noordzijde. Dat we de passage niet in één keer uitgroeven, had alles te maken met het verkeer daarboven. De laatste twee dakdelen van de Brittenpassage moesten namelijk nog gebouwd én op hun plek geschoven worden. En dat terwijl wegverkeer, treinen en metro’s door bleven rijden. Dat betekende een continue schuifpuzzel op de beperkte ruimte bovengronds. Daar werkten we soms maar enkele meters bij de metrosporen vandaan, terwijl we ‘beneden’ verder groeven. In juli 2024 volgde een bijzonder moment, toen de graafmachines aan de noord- en zuidkant elkaar ‘ontmoetten’. De grote doorbraak was een feit, en een paar maanden later zou de gehele Brittenpassage zijn ontgraven.
Op 1 november 2026 gaat de Brittenpassage open. Dit is de tweede van drie afleveringen waarin we terugblikken op de bouw van de tweede reizigerspassage van station Amsterdam Zuid. In het eerste deel namen we u mee naar het begin: de bouw van het dak. In het derde deel vertellen we u alles over de afbouw.
Artikel delen:
Geef uw mening
Of neem bij vragen contact met ons op