Bloed, zweet en beton: afbouw van de Brittenpassage

Het ontgraven van maar liefst 50.000 kuub zand onder de trein- en metrosporen en de A10 Zuid leverde werkelijk spectaculaire plaatjes op. Toch bleef dit deel van de bouw van de Brittenpassage, net als de jarenlange bouw van het dak, grotendeels buiten zicht voor het grote publiek. Daar kwam tijdens een ijskoude januari 2025 plots verandering in, toen de Brittenpassage voor het eerst ook boven het talud zichtbaar werd. In elf dagen tijd bouwden we toen dag en nacht door aan het eerste nieuwe treinperron. Ineens staken daar de zogenaamde stijgpunthuisjes hun kop bovenuit. Dat zijn de staalconstructies waar we later de liften en rol(trappen) in zouden plaatsen die op het perron uitkomen.

Ondertussen zat Bouwcombinatie Nieuw-Zuid (Mobilis, Boskalis en Van Gelder) ook ónder het dak van de passage niet stil. Voor de bouw van ieder perron moesten immers de wanden klaar zijn waarin die toekomstige (rol)trappen en liften zouden komen. De perrons steunen namelijk deels op die wanden. En dat betekende betonstorten, heel veel betonstorten. Ook nog verder ondergronds ging het werk door: zo legden we een geheel nieuw tracé aan van kabels en leidingen vanaf de Gustav Mahlerlaan naar de nieuwe Brittenpassage. Dat was nodig om de reizigerstunnel te kunnen voorzien van zaken als stroom, warmte, telecom en water. Vergis je niet, het hele proces nam zomaar een maand of 7 in beslag.

In maart 2025 bouwden we ook het tweede treinperron. Vlak daarna volgde het plaatsen van de eerste liften en roltrappen – een secure klus waarbij we vanaf afgesloten rijstroken van de A10 Zuid de joekels van onderdelen op hun plek moesten hijsen (soms ook ’s nachts). Inmiddels maakten we in de passage zelf grote slagen met het aanbrengen van natuursteen uit een groeve in Portugal. Ook dat was, op een weer heel andere manier, een precisieklus te noemen. De ontwerpers van de Brittenpassage hadden hier namelijk een specifiek patroon voor uitgedacht, dat exact moest kloppen.

Letterlijk en figuurlijk hoogtepunt was toch wel het inhijsen van de allereerste nieuwe (trein)perronkappen voor station Amsterdam Zuid. De ijzige winterkoude had inmiddels plaatsgemaakt voor zomerse warmte, toen we in juni 2025 de eerste 19 kapdelen – per stuk 13.000 kilo – op hun plek hesen. Een mega-operatie was het, waarvoor we het station en de A10 Zuid in één richting afsloten. De kappen kwamen ’s nachts op speciaal transport vanuit Almelo naar Amsterdam gereden: elke perronkap op een trailer, en elke colonne bijna drie rijstroken breed. Bij aankomst werden ze één voor een door kranen op de A10 Zuid naar hun plek gehesen, zo over de treinsporen en bovenleidingen heen. Daar stonden tientallen bouwers klaar om ze direct te monteren.

Voor het tweede treinperron volgde dezelfde riedel, en in het najaar van 2025 begonnen we ook met de bouw van de metroperrons. Tussen de metroperrons in gaapte op dat moment nog een groot gat. Daar bouwden we een grote staalconstructie die we voorzagen van glasplaten, waardoor een soort grote glazen koepel ontstond die veel daglicht in de passage doorlaat. Dit jaar, 2026, stond grotendeels in het teken van de puntjes op de i in de passage. We voorzagen de metroperrons ook van kappen (dezelfde als die van de treinperrons, zij het een slag kleiner), en legden bovenop de metroperronkappen groendaken en zonnepanelen. We testten uitgebreid alle techniek, bouwden de winkelruimtes en niet te vergeten de grote fietsenstelling in de passage. En zo nog veel meer. Nog een paar nachtjes slapen, en dan komt er een eind aan zeven jaar bouwen. Op 1 november 2026 opent (eindelijk) de nieuwe Brittenpassage.